Inmiddels is het alweer vijf jaar geleden dat wij het collectief ondernemerschap voor het eerst in de praktijk hebben gebracht. We hebben er destijds zelfs een eigen model voor in het leven geroepen: het VBP-model. Wat dit betekent? Ten eerste dat onze teams en medewerkers niet top-down aangestuurd worden, maar dat er sprake is van zelfsturing. Ten tweede dat alle winst boven de tien procent onder onze medewerkers verdeeld wordt. We krijgen regelmatig de vraag wat het collectief ondernemerschap onze medewerkers en onze organisatie brengt de laatste tijd. Je leest onze resultaten in dit blog.
Resultaat 1: een mooie bonus en meer saamhorigheid
Zoals we in de inleiding al schreven wordt alle winst boven de tien procent verdeeld onder onze medewerkers. Concreet houdt dit in dat onze medewerkers de afgelopen vijf jaar twee tot vier maandsalarissen extra kregen, met 2018 als beste jaar tot nu toe. De bonus wordt overigens verdeeld op basis van tijd, niet op basis van de hoogte van het salaris. Dat werkt simpel: iemand die 20 uur per week werkt ontvangt de helft van iemand die 40 uur per week werkt. Met deze verdeling willen wij bijdragen aan een oplossing voor een belangrijke uitdaging in een globaliserende wereld: groeiende ongelijkheid. Waar in diverse organisaties alleen de aandeelhouders of verkopers profiteren van bovengemiddelde resultaten, terwijl de mensen op de werkvloer het waar moeten maken, bevordert onze collectieve winstdeling het groepsbelang. De manier waarop wij ‘de koek’ verdelen creëert meer gelijkheid en saamhorigheid.
Resultaat 2: een betere balans en een bijdrage aan geluk
Doordat wij werken op basis van zelfsturing kunnen medewerkers naast hun verantwoordelijkheid ook hun vrijheid nemen. Ze kunnen hun dag indelen zoals zij dat willen. Iemand die later wil beginnen, kan dat doen. Iemand die een keer een langere pauze nodig heeft, neemt die pauze. Maar die vrijheid zit in meer dingen. In persoonlijk leiderschap, bijvoorbeeld. Het is geweldig om te zien dat onze medewerkers met eigen ideeën komen en sneller hun gevoelens uiten en zo meer zichzelf kunen zijn. Het resultaat: gelukkige medewerkers, een hogere medewerkertevredenheid dan voorheen en een laag verloop. Zo draagt het vbp model wij aan onze waarden.
Resultaat 3: betere communicatie
Meer dan in een gemiddelde organisatie hebben onze medewerkers inzicht in belangrijke informatie. Iedere maand worden bijvoorbeeld de winst- en verliesrekening en de balans gedeeld. Doordat alle gegevens open en transparant zijn, stellen medewerkers betere vragen, zijn zij gezond kritisch en komen er regelmatig goede discussies op gang. Daarbij is er sprake van gelijkwaardigheid, zonder behoefte aan hiërarchie of consensus. Maar ook feedback geven en ontvangen is bij ons meer dan gemiddeld aan de orde van de dag. Deze feedback gebruiken we voor onze persoonlijke ontwikkeling, maar ook voor de ontwikkeling van onze functies. Zo kunnen we samen beter worden.
Resultaat 4: sneller kunnen veranderen
Bij ons is iedereen mede-ondernemer. Extrinsieke motivaties - zoals status – zijn er minder en daar zijn intrinsieke motivaties - zoals zelfontplooiing en betekenisvol zijn - voor in de plaats gekomen. Onze medewerkers doen waarvan ze voelen dat het goed is voor ons bedrijf en onze klanten. Onze organisatie kun je daardoor eigenlijk vergelijken met een voetbalteam. De spelers voelen aan wat er nodig is, bepalen samen in het veld de tactiek en sturen gezamenlijk het team in de juiste richting. Het resultaat: veranderingen hoeven niet van bovenaf opgelegd te worden; die ontstaan voortdurend, spontaan, altijd en overal en meestal zonder te veel moeite. Een goed voorbeeld? Het nieuwe CRM-systeem dat onze ICT-afdeling zelf heeft ontwikkeld. Onze developers zagen belangrijke voordelen van een nieuw CRM-systeem. En hoewel dit een belangrijke verandering is, kregen zij tóch de kans om hun idee in de praktijk neer te zetten. Inmiddels werken we alweer een paar maanden met een innovatief nieuw systeem.
De nadelen van collectief ondernemerschap en vooruitblik
“Zijn er ook nadelen?”, is een vraag die ons ook wel eens gesteld wordt. En wij kunnen zeggen: “Ja, uiteraard.” Natuurlijk, deze manier van werken moet bij de bedrijfscultuur, maar ook bij de medewerkers passen. En doordat er vaker wordt meegedacht dan wanneer medewerkers minder betrokken zijn ontstaat er soms tegenwind. Maar zonder tegenwind stijgt een vlieger niet op. Na vijf jaar zijn we tevreden met wat we bereikt hebben. Het team wordt steeds beter in het toepassen van ondernemerschap en vrijheid in verbondenheid en gezien het goede resultaat in 2018 verwachten we nog veel mooie ontwikkelingen. Wellicht spreken sommige inzichten jou ook aan?