Duitse werkwoorden komen niet altijd in dezelfde vorm voor. Welke vorm je gebruikt, hangt af van de zin. Daarom is het belangrijk dat je weet hoe je Duitse werkwoorden moet toepassen. Wij leggen het je stap voor stap uit. In dit artikel lees je meer over sterke, zwakke en onregelmatige werkwoorden, krijg je een overzicht van de 25 meestgebruikte Duitse werkwoorden én gaan we in op de modale werkwoorden.
Duitse werkwoorden vervoegen
Niet alle Duitse werkwoorden volgen dezelfde regels. Net als in het Nederlands maken we onderscheid tussen sterke, zwakke en onregelmatige werkwoorden. Hieronder lees je wat de verschillen zijn en vind je overzichtelijke schema’s per werkwoordstype.
Sterke werkwoorden
In het Duits zijn er veel sterke werkwoorden, net zoals in het Nederlands. Sterke werkwoorden veranderen van klank wanneer je ze in een andere tijd zet. Twijfel je of een Duits werkwoord sterk is? Kijk dan naar het Nederlandse equivalent: vaak is dat óók sterk.
We nemen je mee langs de drie belangrijkste vormen: de tegenwoordige tijd, de verleden tijd en het voltooid deelwoord.
Tegenwoordige tijd
Bevat de stam een a? Dan verandert deze bij du, er, sie, es in ä. Bij een e wordt dit i of ie.
| tragen | geben | sehen | |
|---|---|---|---|
| ich | trage | gebe | sehe |
| du/Du | trägst | gibst | siehst |
| er, sie, es | trägt | gibt | sieht |
| wir | tragen | geben | sehen |
| ihr | tragt | gebt | seht |
| sie/Sie | tragen | geben | sehen |
Verleden tijd
De verleden tijd van sterke werkwoorden is onregelmatig. Deze vormen moet je uit je hoofd leren.
| tragen | geben | sehen | |
|---|---|---|---|
| ich | trug | gab | sah |
| du/Du | trugst | gabst | sahst |
| er, sie, es | trug | gab | sah |
| wir | trugen | gaben | sahen |
| ihr | trugt | gabt | saht |
| sie/Sie | trugen | gaben | sahen |
Voltooid deelwoord
Bij sterke werkwoorden eindigt het voltooid deelwoord altijd op -en.
| werkwoord | voltooid deelwoord |
|---|---|
| tragen | getragen |
| geben | gegeben |
| sehen | gesehen |
Zwakke werkwoorden
Zwakke werkwoorden krijgen vaste uitgangen in zowel de tegenwoordige als de verleden tijd. Ze worden daarom ook wel regelmatige werkwoorden genoemd. De stam krijg je door -en van de infinitief af te halen.
Tegenwoordige tijd
De tegenwoordige tijd van zwakke werkwoorden heeft regelmatige uitgangen. Deze komen altijd achter de stam van het werkwoord. Soms komt er alleen een ‘t’ achter de stam, maar er kan ook ‘st’ achter komen te staan. In de onderstaande tabel het vervoegen van Duitse zwakke werkwoorden in de tegenwoordige tijd in zijn werk gaat.
| reisen | lieben | wohnen | |
|---|---|---|---|
| ich | reise | liebe | wohne |
| du/Du | reist | liebst | wohnst |
| er, sie, es | reist | liebt | wohnt |
| wir | reisen | lieben | wohnen |
| ihr | reist | liebt | wohnt |
| sie/Sie | reisen | lieben | wohnen |
Verleden tijd
Ook in de verleden tijd zijn de vormen regelmatig. Eindigt de stam op t of d? Dan komt er vaak een extra e bij.
| reisen | lieben | wohnen | |
|---|---|---|---|
| ich | reiste | liebte | wohnte |
| du/Du | reistest | liebtest | wohntest |
| er, sie, es | reiste | liebte | wohnte |
| wir | reisten | liebten | wohnten |
| ihr | reistet | liebtet | wohntet |
| sie/Sie | reisten | liebten | wohnten |
Voltooid deelwoord
Gebruik de formule: ge + stam + t. Eindigt de stam op t of d? Dan komt er soms een e tussen.
| werkwoord | voltooid deelwoord |
|---|---|
| reisen | gereist |
| lieben | geliebt |
| wohnen | gewohnt |
Onregelmatige werkwoorden
Behalve sterke en zwakke werkwoorden kent het Duits ook onregelmatige werkwoorden. Die volgen geen vaste regels en moet je dus leren en onthouden.
Hieronder vind je de vervoegingen van enkele belangrijke onregelmatige werkwoorden.
Tegenwoordige tijd
| sein | haben | dürfen | |
|---|---|---|---|
| ich | bin | habe | darf |
| du/Du | bist | hast | darfst |
| er, sie, es | ist | hat | darf |
| wir | sind | haben | dürfen |
| ihr | seid | habt | dürft |
| sie/Sie | sind | haben | dürfen |
Verleden tijd
| sein | haben | dürfen | |
|---|---|---|---|
| ich | war | hatte | durfte |
| du/Du | warst | hasttest | durftest |
| er, sie, es | war | hatte | durfte |
| wir | waren | hatten | durften |
| ihr | wart | hattet | durftet |
| sie/Sie | waren | hatten | durften |
Voltooid deelwoord
| werkwoord | voltooid deelwoord |
|---|---|
| sein | gewesen |
| haben | gehabt |
| dürfen | gedurft |
Vervoegingen van meestgebruikte Duitse werkwoorden
In een vertaling gebruik je sommige werkwoorden veel vaker dan andere. Daarom volgt hier een overzicht van de 25 meestgebruikte Duitse werkwoorden, inclusief hun Nederlandse betekenis.
| Duits werkwoord | Nederlandse betekenis |
|---|---|
| sein | zijn |
| haben | hebben |
| werden | zullen |
| kommen | komen |
| laufen | lopen |
| leben | leven |
| fahren | rijden |
| machen | maken |
| schlafen | slapen |
| mögen | leuk vinden |
| gehen | gaan |
| müssen | moeten |
| fallen | vallen |
| vergessen | vergeten |
| essen | eten |
| finden | vinden |
| nehmen | nemen |
| schwimmen | zwemmen |
| sitzen | zitten |
| lesen | lezen |
| sprechen | spreken |
| geben | geven |
| stehen | staan |
| werden | worden |
| wohnen | wonen |
Modale werkwoorden
Naast sterke, zwakke en onregelmatige werkwoorden heeft het Duits ook modale werkwoorden. Die drukken uit op welke manier of met welk gevoel iets gebeurt. In totaal zijn er zeven modale werkwoorden.
| dürfen | können | mögen | müssen | sollen | wollen | wissen | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ich | darf | kann | mag | muss | soll | will | weiß |
| du/Du | darfst | kannst | magst | musst | sollst | willst | weißt |
| er/sie/es | darf | kann | mag | muss | soll | will | weiß |
| wir | dürfen | können | mögen | müssen | sollen | wollen | wissen |
| ihr | dürft | könnt | mögt | müsst | sollt | wollt | wisst |
| Sie/sie | dürfen | können | mögen | müssen | sollen | wollen | wissen |